Terug

Vleesboom (myoom) in de baarmoeder

Een vleesboom (myoma uteri) is een goedaardig gezwel of knobbel die op of in de spierwand van de baarmoeder groeit. Deze aandoening heet ook uterus myomatosus.

Vleesbomen groeien onder invloed van het vrouwelijk geslachtshormoon oestrogeen, dus gedurende de vruchtbare periode van de vrouw. Vaak geven ze geen klachten, maar soms kan de grootte of de plaats van de zwelling pijn en ongewoon hevige (menstruatie)bloedingen veroorzaken. 

Een myoom kan zo groot zijn als de nagel van een pink, maar is soms heel groot en kan zelfs een paar kilo wegen. Vaak zijn er meerdere myomen aanwezig in de baarmoeder. Sommige hebben een steeltje, andere groeien als een knobbel op de buiten- of binnenkant van de baarmoeder. Weer andere groeien als een bobbel in de baarmoederwand of stulpen uit de baarmoedermond in de vagina.

Myomen komen voor op verschillende plaatsen in en bij de baarmoeder:

  1. aan de buitenzijde van de baarmoeder (subsereus);
  2. in de wand van de baarmoeder (intramuraal);
  3. onder het slijmvlies van de baarmoederholte (submukeus) of
  4. in de baarmoederholte (intracavitair).

Myomen komen bij twintig tot dertig procent van de Westerse vrouwen voor.

Klachten

Indien er geen klachten zijn dan wordt een vleesboom niet behandeld, aangezien het een goedaardige (benigne) tumor betreft.

Indien er geen klachten zijn dan wordt een vleesboom niet behandeld, aangezien het een goedaardige (benigne) tumor betreft.

Indien er wel klachten zijn dan zijn er, afhankelijk van de leeftijd van de patiënt, de ernst van de symptomen (pijn, cyclusstoornis), een al dan niet bestaande kinderwens en de grootte en groei van de vleesboom verschillende behandelmogelijkheden: medicamenteus, operatief of embolisatie. Bij vruchtbaarheidsstoornissen gaat de voorkeur uit naar vleesboomverwijdering waarbij de vleesboom aan de buitenkant of in de spierlaag van de baarmoeder zich bevinden. 

Meestal geven vleesbomen (myomen) geen klachten, het zijn goedaardige verdikkingen (spierknobbels) van de spierlaag van de baarmoeder. Ze kunnen sterk wisselen in aantal en grootte. Als myomen wel klachten geven zijn dit: 

  • Menstruatieproblemen 
    De menstruatie kan veel pijn doen. De buikpijn kan soms zelfs aanvoelen als weeën. 
  • Bloedverlies
    Ook hevig bloedverlies of tussentijds bloedverlies komen voor. Soms gaat het bloeden gepaard met het verlies van stolsels. Veel bloedverlies kan leiden tot bloedarmoede waardoor vrouwen zich moe en futloos voelen.
  • Buikpijn met name tijdens de menstruatie.
    Wanneer de baarmoeder door de myomen groter wordt, is een zwaar, drukkend gevoel in de onderbuik niet ongebruikelijk. Ook kan lage rugpijn ontstaan, wanneer de baarmoeder door de groei van een myoom naar achteren kantelt. Myomen die aan de voorkant van de baarmoeder groeien, kunnen door de druk op de blaas plasproblemen veroorzaken.
  • Soms is er sprake van verminderde vruchtbaarheid

Behandeling

Meestal probeert de gynaecoloog eerst met medicijnen de klachten te verminderen.

Meestal probeert de gynaecoloog eerst met medicijnen de klachten te verminderen.

Een uitzondering is een myoom dat in de baarmoeder­holte ligt. Medicijnen hebben bij dit type myomen nauwelijks effect op de klachten, terwijl operatieve verwijdering bijna altijd een gunstig effect heeft. Myomen kunnen vervelende klachten geven, maar ze zijn niet bedreigend. U hebt dus de tijd om te beslissen over een behandeling.

Of u met de da Vinci robot geholpen kan worden, hangt onder andere af van uw leeftijd, het aantal, de grootte en de plaats van de vleesbomen. Soms is het mogelijk om alleen de vleesbomen te verwijderen en de baarmoeder te behouden. 

Medicijnen
Pijnstillers als diclofenac en ibuprofen worden vaak voorgeschreven bij menstruatiepijn. Als gunstig bijeffect neemt bij ongeveer de helft van de vrouwen de hoeveelheid bloedverlies af met gemiddeld dertig procent. Deze medicijnen neemt u alleen in tijdens de menstruatie. Soms schrijft de gynaecoloog een middel voor dat ervoor zorgt dat het bloed sneller stolt. Het bloedverlies neemt dan gemiddeld met de helft af. Vrouwen die een verhoogd risico hebben op trombose, mogen deze middelen niet gebruiken.

Hormonen
Veel vrouwen weten uit ervaring dat de menstruatie minder hevig en pijnlijk is als de pil wordt gebruikt. Zeker tijdens de overgang valt veel te zeggen voor de pil. Tegen langdurig gebruik van de pil bestaan geen bezwaren. Maar wanneer u rookt of als u een hoge bloeddruk heeft, wordt de pil soms afgeraden.

Progesteron
Een ander hormoonpreparaat is progesteron. Dit hormoon zorgt ervoor dat er geen eisprong optreedt en daarmee geen menstruatie. Bijwerkingen die soms voorkomen zijn gewichtstoename door vocht vasthouden, een vettige huid, neerslachtigheid of minder zin hebben in vrijen. 

LH-RH-agonisten
Een derde hormoontherapie geschiedt met LH-RH-agonisten. Deze medicijnen bootsen de overgang na. Toediening gebeurt met een injectie in een spier, via een neusspray of middels een kleine capsule onder de buikhuid. Doordat de eierstokken geen vrouwelijk geslachtshormoon meer aanmaken, wordt geen baarmoederslijmvlies meer opgebouwd en afgestoten. De myomen worden dan vaak kleiner. 

Deze medicijnen hebben een ongunstige invloed op de botopbouw. Ook overgangsklachten als opvliegers, nachtzweten en een droge vagina komen voor. Het is beter ze niet langer dan een half jaar in te nemen. Vrouwen rond de vijftig komen na de behandeling wellicht spontaan in de echte overgang. Gebruik van agonisten kan een geplande operatie technisch makkelijker maken.

Een combinatie van bovengenoemde medicijnen is ook mogelijk. Bijvoorbeeld eerst een behandeling met agonisten om de myomen kleiner te maken en vervolgens een behandeling met de pil of progesteron om te voorkomen dat de myomen opnieuw gaan groeien.

Operaties
Er zijn bij myomen verschillende soorten operaties denkbaar:

  • Embolisatie
    Via een slangetje in de lies worden met behulp van kleine bolletjes enkele bloedvaten naar de myomen afgesloten. Binnen drie tot zes maanden zullen de myomen slinken.
     
  • Verwijdering met behulp van een hysteroscoop
    Myomen die voor het grootste deel in de baarmoederholte liggen, kan de gynaecoloog met behulp van een hysteroscoop verwijderen. Dat gebeurt via de vagina, dus zonder in de buik te snijden. 
     
  • Verwijderen van de baarmoeder met behulp van de da Vinci Robot
    Bij zeer ernstige klachten van myomen kan het advies zijn de baarmoeder te verwijderen. Een baarmoederverwijdering kan gebeuren met behulp van de da Vinci Robot.

    De vleesboomverwijdering wordt uitgevoerd met behulp van de robot. De indrukwekkende beweeglijkheid van de instrumenten is een van de grote voordelen van robotchirurgie. Het stelt de gynaecologen in staat met een veel grotere bewegingsvrijheid te opereren. Bovendien is er een stereoscopisch beeld, zodat de gynaecoloog de structuren driedimensionaal kan zien. 

Voordelen voor patiënten

Minder pijn en bloedverlies
U hebt minder pijn en bloedverlies, er ontstaat minder kans op een infectie en u hebt een kortere herstelperiode nodig en een korter verblijf in het ziekenhuis dan bij een open buikoperatie.

Kleinere littekens
De robot maakt gebruik van enkele kleine sneetjes van 5-12 mm. Kleinere littekens zijn hiervan het resultaat. 

Minder kans op verklevingen
Bij een open buikoperatie bestaat er meer kans op verklevingen. Hierdoor kan een andere operatie in de toekomst veel lastiger worden uitgevoerd met meer kans op complicaties. Een operatie met behulp van de robot verkleint die kans.

Kortere herstelperiode
Na de uiterst precieze operatieve handelingen met behulp van de da Vinci robot door onze bedreven gynaecologen hebt u minder pijn door het ontbreken van een grote wond (in tegenstelling tot bij de open buikoperatie).

Onderzoeken

De gynaecoloog heeft verschillende methoden om een myoom te ontdekken.

De gynaecoloog heeft verschillende methoden om een myoom te ontdekken.

Om te beginnen zal hij gynaecologisch onderzoek doen. U zit in een onderzoeksstoel met de benen gespreid, de gynaecoloog brengt een speculum of eendenbek in om de vagina te openen. Vervolgens bekijkt hij of zij de baarmoedermond. Ook doet de arts een inwendig onderzoek. Met twee vingers in de vagina en de andere hand op de buik, kan de gynaecoloog voelen of de baarmoeder vergroot is. 

Echoscopie
Dit is een onderzoek waarbij men gebruik maakt van hoogfrequente geluidsgolven. Men doet het onderzoek via de buikwand als u een volle blaas heeft, of via de vagina als u een lege blaas heeft. De myomen worden zichtbaar en de grootte kan worden gemeten.

Hysteroscopie
Bij dit onderzoek kijkt de gynaecoloog via de vagina met een dunne kijkbuis in de baarmoeder. Dit onderzoek wordt gedaan wanneer een myoom wordt vermoed dat geheel of gedeeltelijk in de baarmoederholte ligt. 

Kijkoperatie in de buik
Als het myoom zich aan de buitenkant van de baarmoeder lijkt te bevinden, kan de gynaecoloog besluiten een kijkoperatie te doen om de knobbel te kunnen bekijken. Hij of zij maakt dan in de operatiekamer een klein sneetje in de buik en kijkt met een kijkbuis in de buikholte. Soms kan de gynaecoloog de myomen dan meteen verwijderen.

Patiëntenfolder

Voor uitgebreidere informatie over myomen, verwijzen we u naar de patientenfolder.

Voor uitgebreidere informatie over myomen, verwijzen we u naar de patientenfolder.

Hier vindt u de patiëntenfolder over myomen.

Maasstad Ziekenhuis onderdeel van samenwerkingsverband Myoomzorg

Gynaecologen uit ziekenhuizen in de regio Zuidwest-Nederland bundelen hun kennis en kunde in het samenwerkingsverband Myoomzorg.

Gynaecologen uit ziekenhuizen in de regio Zuidwest-Nederland bundelen hun kennis en kunde in het samenwerkingsverband Myoomzorg.

Elke patiënt met (verdenking op) een vleesboom, ook wel myoom  genoemd, kan in deze regio terecht voor uitstekende diagnostiek en behandeling. Samen wordt een compleet pallet van behandelingen aangeboden. De myoomzorg in de betrokken ziekenhuizen kenmerkt zich door hoge kwaliteit, waarbij de zorg voldoet aan alle gestelde eisen, én door uitstekende service. De patiënt wordt door dit samenwerkingsverband omringd door een team van gynaecologen die allemaal expert zijn in het leveren van myoomzorg. Het Maasstad Ziekenhuis is één van de ziekenhuizen in de regio Zuidwest-Nederland die actief deelneemt aan dit samenwerkingsverband.

Voor meer informatie over deze samenwerking of myoomzorg kijk op www.myoomzorg.nl

Maasstad Ziekenhuis gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.