23-02-2016

Volle Maasstadzaal bij informatieavond overgangsklachten

In Nederland zijn 1,5 miljoen vrouwen in de overgang. Nachtzweten, opvliegers, slecht slapen en stemmingswisselingen. Of pijn bij het vrijen en geen of weinig zin in seksualiteit komen voor. Vaak kan er iets aan gedaan worden. Een volle Maasstadzaal bij de informatieavond overgangsklachten op 18 februari liet zien dat actie ondernemen een grote wens is.

Gynaecoloog Fernando Tjin Asjoe nam de zaal mee met een levendige presentatie over symptomen van de overgang en mogelijke behandelmogelijkheden. “De menopauze is de laatste spontane menstruatie. De gemiddelde leeftijd daarvan is 51.2 jaar. De overgang is een periode waarin het lichaam een nieuw evenwicht zoekt. De eierstokken verschrompelen, er is een afname van oestrogeenproductie en toename van de geslachtshormonen FSH/LH. Overgangsklachten kunnen vijf tot tien jaar bestaan”, vertelde hij.

81 procent vrouwen geen behandeling
Opvliegers en nachtelijke zweetaanvallen komen bij 60% van de vrouwen voor. Daarnaast kunnen psychische klachten optreden: slaapproblemen, moeheid, prikkelbaarheid, labiel, lusteloosheid … Of vaginale klachten, zoals een droge vagina, pijn bij het vrijen en de uiterlijke veranderingen, zoals gewichtstoename. En hoe worden vrouwen hiervoor in Nederland behandeld? Gynaecoloog Tjin Asjoe: “Vijf procent met hormonen, zes procent met kruiden of homeopathie,  vijf procent met anti-depressiva, twee procent anders. 81 procent van de vrouwen wordt helemaal niet behandeld.”

Hormonen, daar krijg je toch kanker van?
Voordelen van hormoontherapie zijn dat de typische overgangsklachten verdwijnen, de vrouw zich weer lekker voelt, het goed is voor de botten, de blaas en vagina, huid, haar en slijmvliezen. En de zo gevreesde risico’s? Uit de ‘Million Women Study’ blijkt een toename van drie tot zes vrouwen met borstkanker per 1000 gebruiksters na vijf jaar hormoongebruik.  Als de vrouw rookt, wordt een behandeling met hormonen afgeraden. Bij hormoontherapie na het 50ste jaar moet er elk jaar een evaluatie zijn. Na 56 jaar liever geen hormoontherapie meer.

Wat kun je zelf doen?
Een gezonde lifestyle loodst je beter door de overgang. Denk aan luchtige kleding, katoenen beddengoed, matig gebruik van alcohol en koffie, niet roken, sporten. Tegen een droge vagina helpen verschillende gels, crèmes en glijmiddelen om de vagina te bevochtigen en te herstellen. “Goed nieuws voor de mannen: hoe vaker een vrouw seksueel contact heeft, hoe gezonder voor de vagina door de betere doorbloeding.”

Niet alleen opvliegers
Verpleegkundig overgangsconsulent Ebel Molenaar weet wat de overgang kan doen. Een praktijkvoorbeeld. “Een 52-jarige mevrouw kwam in paniek bij me: ‘Ik wil bij mijn man weg, ik vind hem niet meer leuk.’ Maar juist in deze periode moet je geen belangrijke beslissingen nemen. Psychisch, sociaal en fysiek zitten vrouwen niet lekker in hun vel. Het is de kunst om weer zelfsturing, zelfregie en zelfredzaamheid te creëren.” Ze schetste hoe het gevoelsleven op en neer deint als de golven van een oceaan. Dat kan leiden tot problemen op het werk of in het gezin. “Een mopperende partner en gedoe met je puber die ook in een soort overgang zit.”
“Mijn rol is informatie en uitleg geven, een luisterend oor bieden (ook aan mannen), en adviseren over behandelmogelijkheden. Ruim 80% van de vrouwen staat na twee tot drie consulten weer op de rit.”

Botontkalking
“Na je 30e gaat de botdichtheid achteruit. Na je 50e versnelt de botafname tijdens de overgang door afname van oestradiol.  Vanaf dan is er iedere 10 jaar een dubbele kans op breuk”, belichtte de laatste spreker, internist-endocrinoloog Michiel Stegenga. Botdichtheid wordt gemeten met een Dexa scanner. Risicofactoren zijn onder andere een laag lichaamsgewicht, roken, alcohol. Mensen met bijvoorbeeld ontstekingszieken, COPD, schildklierziekten, een te snel  werkende bijschildklier of aandoeningen van de hypofyse hebben ook verhoogde kans op botontkalking. Evenals zij die een hormoonbehandeling bij borst- en prostaatkanker ondergaan. Behandeling is mogelijk met calcium en vitamine D, die kun je gewoon doorgebruiken tijdens de overgang. Medicamenten die de botafbraak remmen, zijn alendronine-, risedronine-, zoledroninezuur en denosumab.”

Het belangrijkste dat je zelf kunt doen tegen botontkalking, is zorgen voor een gezonde leefstijl: zorgen voor voldoende lichaamsbeweging, een gezond dieet met voldoende inname van zuivel, en indien van toepassing, stoppen met roken, zeker wanneer je lijdt aan een aandoening waarbij botontkalking in verhoogde mate voorkomt.

Spreekuur  verpleegkundig overgangsconsulent
Vanaf april start verpleegkundig overgangsconsulent , Ebel Molenaar een spreekuur op de polikliniek Gynaecologie van het Maasstad Ziekenhuis. U heeft hiervoor een verwijzing van de huisarts nodig. Bij de huisarts kunt u bij ernstige overgangsklachten ook een doorverwijzing vragen voor de gynaecoloog.

null