Terug

Epilepsie

Eén op de 150 Nederlanders heeft epilepsie. Epilepsie is een hersenaandoening die zich uit in de vorm van (kortdurende) aanvallen. Dit wordt ook wel insult genoemd. Door het afgeven van elektrische impulsen communiceren hersencellen met elkaar. Bij een epileptische aanval worden sommige hersencellen overactief en gaan in het wilde weg elektrische signalen afgeven. Er ontstaat een plotselinge, tijdelijke verstoring van het elektrisch evenwicht in de hersenen. De verschijnselen van epilepsie hangen samen met de ernst en de plaats van de 'kortsluiting' in de hersenen.

Op deze pagina is er informatie te vinden over de vormen van epilepsie, de klachten, de onderzoeken, de behandelingen en de epilepsieverpleegkundige.

Vormen epilepsie

Er worden verschillende vormen van epilepsie onderscheiden:

1. Gegeneraliseerde aanvallen waarbij beide hersenhelften zijn betrokken, bestaat uit:

  • Tonisch-clonische aanvallen, die worden gekenmerkt door aanvalsgewijs optredende trekkingen (schokkende bewegingen van armen en benen), en die gepaard gaan met bewusteloosheid. Dit is de meest bekende vorm van epilepsie. De aanval wordt vaak vooraf gegaan door een schreeuw, die het gevolg is van een samentrekking van de buikspieren tijdens de stuip. Daarnaast kan er een tongbeet en verlies van urine bij optreden.
  • Absences, de zogenaamde aanvallen van 'afwezigheid', waarbij de patiënt gaat staren en het contact met de omgeving verliest, zonder daarbij bewusteloos te raken en te vallen.

2. Partiële aanvallen, waarbij alleen een deel van de hersenen is betrokken, bestaat uit:

  • Eenvoudig partiële aanvallen. Bij deze vorm is er sprake van een ontlading die zich alleen plaatselijk voordoet, met daarbij verschijnselen die horen bij het desbetreffende hersendeel. Dit kunnen trekkingen van een arm of een been zijn. De aanval kan daarna weer overgaan, maar het kan zich ook uitbreiden tot een grote aanval.
  • Complex partiële aanvallen. Deze aanvallen kunnen zich uiten in de vorm van plotseling optredende episoden met psychische stoornissen (bijvoorbeeld schemertoestanden, waarbij de patiënt kan gaan dwalen of zwerven, zonder zich daar achteraf iets van te kunnen herinneren) en bewegingsautomatismen (waarbij bijvoorbeeld stereotype bewegingen zoals friemelen met de handen en smakkende mondbewegingen worden gemaakt).

Een aantal vormen van epilepsie is leeftijdsgebonden. De aanvallen komen dan in een bepaalde leeftijdsperiode voor. Met het ouder worden kunnen ze ook verdwijnen. Veel vormen van epilepsie worden echter veroorzaakt door aanleg, een hersenziekte of een hersenbeschadiging. Die aanvallen verdwijnen meestal niet spontaan.

Oorzaken

Bij de helft van de epilepsiepatiënten is er geen aanwijsbare oorzaak.

Bij de helft van de epilepsiepatiënten is er geen aanwijsbare oorzaak.

Bij de anderen is epilepsie het gevolg van andere hersenaandoeningen, zoals hersenletsel door een ongeluk, een hersentumor, een ontsteking in de hersenen, een beroerte of zuurstoftekort. Daarnaast zijn er omstandigheden waarin een aanval wordt vergemakkelijkt, zoals dat bij stress of slaaptekort is.

Klachten

De storing in de hersenen bij een aanval kan beperkt blijven tot een bepaald gebied of zich door de gehele hersenen uitbreiden.

De storing in de hersenen bij een aanval kan beperkt blijven tot een bepaald gebied of zich door de gehele hersenen uitbreiden.

In het eerste geval ontstaan verschijnselen die horen bij het gebied waar de abnormale activiteit optreedt, bijvoorbeeld trekkingen van een arm of been. In het laatste geval zal de aanval zich uitbreiden tot een gegeneraliseerde aanval.

Eén of meer van de volgende verschijnselen kunnen optreden bij een epileptische aanval:

  • Bewustzijnsverandering of zelfs bewusteloosheid;
  • Plotselinge ongecontroleerde bewegingen van een arm of been;
  • Ruiken van een onaangename geur, of een vreemde smaak in de mond hebben;
  • Voelen van prikkelingen en/of tintelingen in hand, arm, been of voet;
  • Trekkingen om de mond hebben;
  • Gedurende korte tijd iets horen of zien wat anderen niet waarnemen;
  • Geen reactie geven of een onjuist antwoord;
  • Mensen in de omgeving niet herkennen;
  • Vreemd gedrag vertonen of vreemde bewegingen met het gezicht;
  • Verkrampen en gaan schokken (“grote aanval”).

Onderzoeken

Na verwijzing van de huisarts of specialist, vinden er een aantal onderzoeken plaats via de CTS polikliniek of de polikliniek neurologie.

Na verwijzing van de huisarts of specialist, vinden er een aantal onderzoeken plaats via de CTS polikliniek of de polikliniek neurologie.

De neuroloog stelt de diagnose aan de hand van een nauwkeurige beschrijving van de aanval en ziektegeschiedenis. Er worden verschillende onderzoeken gedaan zoals het EEG-onderzoek. Een EEG is een onderzoek waarmee we meten hoe de hersenen op dit moment werken. Vaak krijgt u nog aanvullend onderzoek om de oorzaak van de epilepsie te achterhalen. Met beeldvormende apparatuur als CT- of MRI-scan kan er heel precies afwijkingen in de hersenen opgespoord worden die voor epilepsie verantwoordelijk zouden kunnen zijn.

Behandelingen

Na de onderzoeken wordt duidelijk welke behandelingen worden ingezet.

Na de onderzoeken wordt duidelijk welke behandelingen worden ingezet.

Epilepsie wordt meestal behandeld met medicijnen, zogenaamde anti-epileptica. Hierbij is er een verschil van patiënt tot patiënt in de reactie op medicijnen. De medicijnen onderdrukken de aanvallen. Gelukkig gaat epilepsie heel vaak vanzelf over, vooral bij kinderen. Vaak is het zelfs mogelijk om te stoppen met de medicijnen.

Soms lukt het niet om epilepsie met medicijnen voldoende te behandelen. Indien mogelijk kan de plaats in de hersenen waar de epilepsie ontstaat met een operatie worden weggenomen of kan de verspreiding van abnormale ontladingen in de hersenen met een operatie beperkt worden.

Epilepsieverpleegkundige

Op de polikliniek Neurologie is een epilepsieverpleegkundige werkzaam.

Om in kaart te brengen wat zij voor u, als patiënt met epilepsie - maar ook voor u als partner of hulpverlener - kan betekenen, volgen een aantal vragen.

Wat doet de epilepsieverpleegkundige precies?

De epilepsieverpleegkundige draagt zorg voor het geven van voorlichting aan patiënten, hun directe sociale omgeving en hulpverleners die werken met patiënten met epilepsie. Ook kan zij u begeleiden en waar nodig adviezen geven over hoe om te gaan met de gevolgen van de ziekte van Parkinson of epilepsie. Indien nodig verwijst zij u door naar andere hupverleners.

Er volgen een aantal algemene adviezen van de epilepsieverpleegkundige:

  • Pas op met overmatig gebruik van alcohol;
  • Slaap voldoende;
  • Neem uw medicatie op gezette tijden.   

Wat betekent dit voor mij als patiënt met epilepsie?

Het kan zijn dat uw behandelend neuroloog besluit dat u een (telefonische) afspraak krijgt met een epilepsieverpleegkundige. Zij heeft - parallel aan het spreekuur van de neuroloog - een verpleegkundig spreekuur. Bij toename van klachten, bijwerkingen of informatie omtrent epilepsie, kunt u gemakkelijk de epilepsieverpleegkundige bereiken. Zij bespreekt uw klachten dan weer met uw behandelend neuroloog.

Voor wie is de epilepsieverpleegkundige er?

In eerste instantie is de epilepsieverpleegkundige er voor de patiënten met epilepsie die worden behandeld in het Maasstad ziekenhuis. Echter de directe sociale omgeving van desbetreffende patiënt (zoals partners, kinderen, ouders, voogden, broers en zussen) en hulpverleners die werken met epilepsie kunnen contact opnemen met de epilepsieverpleegkundige. Ook heeft de epilepsieverpleegkundige een consulterende rol voor diegene die beroepsmatig in aanraking komen met patiënten die epilepsie hebben, dit kunnen verpleegafdelingen of andere disciplines binnen het Maasstad ziekenhuis zijn. De verpleegkundige heeft regelmatig overlegmomenten met uw behandelend neuroloog om de voortgang, en eventuele aanpassingen in uw behandeling te bespreken.

Hoe en wanneer kan ik de epilepsieverpleegkundige bereiken?

De epilepsieverpleegkundige is in principe alle dagen aanwezig (om de week op woensdag afwezig) op onderstaand telefoonnummer. U kunt haar mailen of bellen om een afspraak te maken om bepaalde aspecten van de ziekte en eventuele vragen die u heeft te bespreken.

Heeft u vragen?

Bekijk de veelgestelde vragen of neem gerust contact op met onderstaand nummer of e-mailadres.

Esther van der Heiden
Epilepsieverpleegkundige
Tel: (010) 291 24 20

E-mail: heidene@maasstadziekenhuis.nl

Nazorg

Op de polikliniek Neurologie is een epilepsieverpleegkundige werkzaam.

Op de polikliniek Neurologie is een epilepsieverpleegkundige werkzaam.

De epilepsieverpleegkundige draagt zorg voor het geven van voorlichting aan u en uw directe sociale omgeving (zoals partners, kinderen, ouders, voogden, broers en zussen), en hulpverleners die werken met patiënten met epilepsie. Indien nodig verwijst zij u door naar andere hulpverleners. Ook kan zij u begeleiden en waar nodig adviezen geven over hoe om te gaan met de gevolgen van epilepsie. Zo is het belangrijk om voldoende te slapen, op te passen met overmatig gebruik van alcohol en tijdige inname van medicatie.  Daarnaast zijn er voor mensen met epilepsie wettelijke bepalingen voor het wel of niet mogen autorijden.

Maasstad Ziekenhuis gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.