(Verdenking) Nierkanker

Vanaf het moment dat bij u de verdenking op nierkanker bestaat, doorloopt u een intensief traject met diverse (diagnostische) onderzoeken en behandelingen. Dit traject noemen wij het zorgpad nierkanker. De stappen in dit zorgpad zijn zo goed mogelijk op elkaar afgestemd. U hoeft daardoor niet onnodig vaak naar het ziekenhuis te komen. Ook is de tussentijdse wachttijd hierdoor beperkt.

Doorloop de 6 stappen van het zorgpad

Per stap kunt u lezen wat u te wachten staat en hoe u zich het best kunt voorbereiden. Links ziet u eveneens de stappen van het zorgpad.

  1. 1.
    Verwijzing
  2. 2.
    Polikliniek bezoeken
  3. 3.
    Onderzoek
  4. 4.
    Diagnose
  5. 5.
    Behandeling
  6. 6.
    Nazorg
Verwijzing / (Verdenking) Nierkanker

Een tumor in de nier geeft zelden klachten, zelfs als de tumor al vrij groot is. Daardoor is het vaak moeilijk de ziekte in een vroeg stadium vast te stellen.

De ziekte openbaart zich soms door:

  • bloed bij de urine (dit is meestal pijnloos);
  • vage pijn in de zij (flank);
  • gewichtsverlies;
  • nachtzweten;
  • of algemeen onwel zijn. 
Polikliniek bezoeken / (Verdenking) Nierkanker

Urologie

(010) 291 22 65

Meer contactgegevens

Maak een afspraak

Bij uw eerste bezoek krijgt u een gesprek met uw behandelend arts. De uroloog vertelt u wat nierkanker inhoudt en inventariseert uw (eventuele) klachten. Aan de hand van deze informatie en uw ziektegeschiedenis worden eventuele onderzoeken besproken.

Om u zo goed mogelijk te kunnen informeren, adviseren en begeleiden, werkt de specialist samen met een  gespecialiseerd verpleegkundige en/of casemanager. Een casemanager zorgt dat de organisatie van de zorg op elkaar wordt afgestemd en is voor u en uw naasten de persoonlijke begeleider en het vaste aanspreekpunt.

Samen beslissen

In het ziekenhuis en bij uw behandeling staat u als patiënt centraal. We vinden het daarom erg belangrijk dat de behandeling van uw ziekte samen met u wordt bepaald. De arts, casemanager en verpleegkundigen adviseren u welke behandeling het meest geschikt voor u is. Indien u zich niet prettig voelt bij de geadviseerde behandeling of andere ideeën heeft, willen wij u stimuleren dit vooral duidelijk te maken aan de arts of de casemanager

Hoofdbehandelaarschap

Tijdens uw behandeling kan het zijn dat u te maken krijgt met verschillende specialisten. Er is steeds één specialist uw eigen dokter (hoofdbehandelaar), maar afhankelijk van de behandeling die u nodig heeft kan het hoofdbehandelaarschap wisselen: rond een operatie is dit de chirurg, tijdens bestraling de radiotherapeut en bij het krijgen van chemotherapie de internist-oncoloog.

Onderzoek / (Verdenking) Nierkanker

Om te kunnen beoordelen welke behandelingsopties er zijn, worden er verschillende onderzoeken uitgevoerd.

Indien u door uw huisarts bent doorverwezen naar het Robot Expertisecentrum van het Maasstad Ziekenhuis, vinden verschillende onderzoeken plaats om uit te wijzen of u in aanmerking komt voor een robotgeassisteerde operatie.

Indien u bent doorverwezen door een specialist van een ander ziekenhuis, krijgt u binnen 1 week een consult van de uroloog in het Maasstad Ziekenhuis en wordt bekeken welke onderzoeken nog verricht moeten worden. U dient de uitslagen van de onderzoeken die u al heeft, mee te nemen naar het consult.

Diagnose / (Verdenking) Nierkanker

In een gesprek (ongeveer één week na het laatste onderzoek) met de behandelend specialist worden de uitslagen van de onderzoeken met u besproken. Afhankelijk van de uitslagen wordt het vervolgtraject samen met u bepaald.

Informatie

Het internet en verhalen van andere mensen kunnen voor veel ongerustheid zorgen. Maar slechte ervaringen bij een ander hoeven u nog niet te overkomen. Vertrouw op wat de specialist en de (oncologie)verpleegkundige van het Maasstad Ziekenhuis u hebben verteld. Een betrouwbare internetsite is die van KWF kankerbestrijding, www.kwf.nl.

Wat is kanker

Kanker is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende ziekten. Al deze verschillende soorten kanker hebben één gemeenschappelijk kenmerk: een ongeremde deling van lichaamscellen. Hierdoor ontstaat er een gezwel of tumor.

Goed- en kwaadaardig

Er zijn goedaardig en kwaadaardige gezwellen of tumoren. Alleen bij kwaadaardige gezwellen of tumoren is er sprake van kanker. Tumor is een ander woord voor gezwel. Een kwaadaardige tumor kan omliggende weefsels en organen opzij drukken, kan er groeien en uitzaaien.

Oncologie - Goedaardig gezwel.jpg

Goedaardig gezwel. De gevormde cellen dringen geen omliggend weefsel binnen.

Oncologie - Kwaadaardig gezwel.jpg

Kwaadaardig gezwel. De cellen dringen wel omliggend weefsel binnen.

Uitzaaiingen

Van een kwaadaardige tumor kunnen cellen losraken. Die kankercellen kunnen via het bloed en/of lymfe op andere plaatsen in het lichaam terechtkomen en ook daar uitgroeien tot gezwellen. Dit zijn uitzaaiingen (metastasen).

Nierkanker

In Nederland wordt per jaar bij circa 1700 mensen nierkanker vastgesteld, van wie 60% mannen zijn en 40% vrouwen. Nierkanker kan op alle leeftijden voorkomen, maar het gebeurt voornamelijk tussen de 55 en 75 jaar. Niertumoren worden steeds vaker vroegtijdig ontdekt. Dit is vaak bij toeval tijdens een onderzoek.

Er zijn goedaardige en kwaadaardige tumoren. Goedaardige tumoren in de nieren behoeven vaak geen behandeling. Alleen bij kwaadaardige tumoren is er sprake van kanker. Hierbij is sprake van een woekering van cellen die uitgaan van het nierweefsel of het verzamelsysteem van de nier. 

Niertumoren worden steeds vaker vroegtijdig ontdekt (als ze nog klein zijn). Dit is vaak bij toeval tijdens een ander onderzoek. Tumoren van het slijmvlies van de nier (verzamelsysteem) veroorzaken meestal bloed in de urine. Indien de kanker zich tot de nier of het opvangsysteem van de nier beperkt, kan de patiënt over het algemeen genezen door (een deel van) de nier operatief te verwijderen. Het gedeeltelijk verwijderen van het aangedane deel van de nier is uiteraard voordelig voor het behoud van de nierfunctie. 

Soms moet de gehele nier met of zonder urineleider (ureter) worden verwijderd. Afhankelijk van de grootte en de plaats van de tumor kan besloten worden de nier gedeeltelijk te verwijderen (partiële nefrectomie) of de nier helemaal te verwijderen (radicale nefrectomie). 

Als alternatief voor een operatie bestaan er zogenoemde focale behandelingen als radio frequente ablatie of cryo therapie (aanprikken van de tumor en het op hoge temperatuur brengen of juist bevriezen). Deze behandelingen worden doorgaans alleen toegepast voor tumoren kleiner dan 4 cm.

Niertumoren zijn weinig tot niet radio - of chemogevoelig.

Iedere patiënt met een niertumor wordt besproken op een wekelijks regionaal MDO. Hier zitten de experts van verschillende ziekenhuizen bij elkaar en wordt een advies gegeven over de meest geschikte behandeling.

Behandeling / (Verdenking) Nierkanker

De meest toegepaste behandeling bij nierkanker is het operatief verwijderen van de nier of van een gedeelte ervan. In sommige gevallen wordt ook de urineleider tot aan de blaas verwijderd.

Vroeger werd een operatie uitgevoerd via een groter snee in de buik. Tegenwoordig doen we dit meestal met behulp van de Da Vinci robot. Deze operatierobot is een apparaat welke de kijkoperatie vergemakkelijkt. De belangrijkste verbeteringen zijn het 3D-zicht, waardoor de uroloog diepte kan zien en instrumenten met zogenaamde ‘gewrichten’ waardoor men sneller en nauwkeuriger kan opereren. De Da Vinci robot is niet computer gestuurd en voert ook geen zelfstandige handelingen uit. De uroloog stuurt vanuit een console de robotarmen aan. Om ruimte te krijgen wordt de buik opgeblazen met koolzuurgas (CO2).

Via een aantal kleine sneetjes in de onderbuik worden buisjes in de buik gebracht. Door deze sneetjes worden chirurgische instrumenten ingebracht waarmee de operatie wordt uitgevoerd. De operatierobot heeft een speciale camera waarmee in de buikholte kan worden gekeken. Het beeld is 3D en de camera vergroot het beeld tot maximaal 10 maal. Zo kan elk detail van het operatiegebied uitvergroot worden. De gewrichtjes van de instrumenten kunnen meer dan 360 graden draaien.

De operatie wordt onder algehele narcose uitgevoerd.

Er zijn verschillende operaties mogelijk:

  • Robotgeassisteerde gehele nierverwijdering (radicale nefrectomie).
  • Robotgeassisteerde gedeeltelijke nierverwijdering (partiële nefrectomie). Hierbij wordt alleen de tumor uit de nier verwijderd maar blijft de nier zelf behouden. Het hangt van de grootte en ligging van de tumor af of u hiervoor in aanmerking komt. 
  • Bevriezing van de tumor (cryo ablatie). Dit is een behandeling waarbij de arts de tumor bevriest. Cryo komt van het Griekse kryos en betekent ijskoud. Ablatie betekent hier: verwijderen van weefsel. Bij cryo ablatie snijdt de arts de tumor niet zelf weg, maar gaan de tumorcellen dood door bevriezing. Daarna ruimt het lichaam zelf de afgestorven cellen op. Deze behandeling is te vergelijken met het aanstippen van wratten. Een ander woord voor cryo ablatie is cryotherapie. Deze behandeling kan worden toegepast:
    - bij nier tumoren kleiner dan 4 cm waarbij een ander soort operatie niet mogelijk is;
    - als een ander soort operatie een te zware ingreep is.

    De cryo ablatie vindt onder CT-scan plaats en wordt meestal verricht onder kortdurende algehele narcose. De behandeling gebeurt onder begeleiding van beelden. De radioloog stelt de locatie van de tumor vast. Ook bepaalt hij of er een risico is dat nabijgelegen organen of structuren in de ijsbal gevangen worden. Voor cryo ablatie wordt gebruik gemaakt van dunne naalden. Door de naalden stroomt gas. Hiermee worden de naalden heel koud gemaakt en bevriest de tumor. Op deze manier worden tumorcellen gedood. Het gas komt niet in uw lichaam.  In dat geval plaatst hij een dunne naald tussen de tumor en de structuur en injecteert hij vocht zodat een buffer ontstaat. Zo kan hij vriesschade aan omliggende weefsels, bloedvaten en zenuwen zo veel mogelijk voorkomen. Het bevriezen duurt ongeveer 2 keer 10 minuten per tumor.

  • Robotgeassisteerde verwijdering van de gehele nier en de urineleider (radicale nefro-ureterectomie). Dit vindt plaats als ook andere delen van het afvoersysteem aangedaan zijn. Dan wordt de nier, inclusief de urineleider naar de blaas en de inmondingsplaats in de blaas, verwijderd. Dit vindt robotgeassisteerd plaats via een kijkoperatie. Om de kans op een uitzaaiing in de blaas te verkleinen wordt in de meeste gevallen ook een spoeling met chemo (mitomycine) gegeven in de blaas.
  • Indien de niertumor erg groot is en er klieren rond de grote vaten liggen, kan worden besloten de ingreep open plaats te laten vinden door middel van een snee in de buik (open nefrectomie). Dit omdat een kijkoperatie in dit geval oncologisch niet veilig is. Dit gebeurt echter zelden.

Snel behandeltraject

Het Maasstad Ziekenhuis vindt het belangrijk om patiënten snel te behandelen. Met twee da Vinci robots kunt u al binnen twee weken na verwijzing door uw huisarts bij het Robot Expertisecentrum terecht. Vervolgens wordt u binnen vier tot zes weken al geopereerd.

Voorbereiding

De operatie vindt onder volledige narcose plaats. Voor de operatie en de anesthesie zijn meestal enige voorbereidingen noodzakelijk, dit wordt ook wel preoperatieve screening genoemd. Daarom bezoekt u vooraf het spreekuur van de anesthesioloog. Voor de operatie moet u nuchter zijn. U ontvangt hierover een informatie van de anesthesioloog.

Operatie

Voor de operatie krijgt u de voorbereidende medicijnen voor de anesthesie (premedicatie) en wordt een infuus ingebracht voor het toedienen van vocht en medicatie. U wordt op de dag van de operatie opgenomen.

Na de operatie

U wordt wakker op de uitslaapkamer. De bloeddruk en het hartritme worden gecontroleerd. Indien u pijn heeft krijgt u medicijnen toegediend. U heeft een infuus, een slangetje in de buik (drain) om wondvocht af te voeren en een blaaskatheter. Als alle controles goed zijn, mag u terug naar de verpleegafdeling. Terug op de afdeling controleert de verpleegkundige regelmatig uw bloeddruk, pols, temperatuur en de blaaskatheter. Als alles goed gaat, worden de drain en het infuus verwijderd en de voeding wordt uitgebreid. Als de spijsvertering goed op gang komt, mag u weer naar huis.

Nazorg / (Verdenking) Nierkanker

Na twee weken neemt de behandelend uroloog telefonisch contact met u op over de uitslag van het weefsel dat is weggehaald tijdens de operatie.

Vervolgens ziet u uw uroloog zes weken na de operatie voor controle terug met een bloedcontrole van tevoren. Tijdens dit gesprek wordt onder andere de operatie, de nierfunctie en het follow up schema besproken. Als u bent verwezen door een specialist uit een ander ziekenhuis, wordt u voor de follow up hier weer naar toe terug verwezen.

Afhankelijk van de grootte en de agressiviteit van de tumor kunt u in aanmerking komen voor een aanvullende behandeling. In dat geval informeert uw uroloog u hierover. 

Adviezen voor thuis

Het is belangrijk om het de eerste weken na de ingreep rustig aan te doen. Bij problemen, zoals pijn of koorts, kunt u de eerste week na ontslag direct contact opnemen met het Maasstad Ziekenhuis. 

Naast de verschillende hulpverleners die in het ziekenhuis zorg bieden, zijn er ook organisaties buiten het ziekenhuis die zorg en ondersteuning bieden aan mensen met kanker: 

  • Thuiszorg
  • Mantelzorg
  • Extramurale instellingen voor psychosociale hulpverlening
  • Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK)
  • Stichting Allochtonen en kanker
  • Zorghotel

Het Maasstad Ziekenhuis wil u daarin graag begeleiden.

Wilt u deze informatie delen?

Maasstad Ziekenhuis gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.